Wielkie Oblężenie 1565 — Chwila, Gdy Malta Uratowała Europę

W polskich szkołach uczą o Wiedniu 1683. Na Malcie ważniejszy jest rok 1565. To wtedy ważyły się losy całej Europy — i zwyciężyła ta, która miała mniej żołnierzy, ale więcej woli walki.

Kontekst: Sulejman Chce Malty

Sułtan Sulejman Wspaniały — najgroźniejszy władca swojej epoki, który podbił Wschód, Bałkany i dobijał się do Wiednia — chciał likwidacji Rycerzy Maltańskich. Ci zza murów Malty blokowali osmańskie linie zaopatrzenia i atakowali muzułmańskie statki handlowe. Dla Sulejmana: problem do usunięcia. Dla Europy: ostatni bastion.

Siły

• Osmanie: 30 000–40 000 żołnierzy, w tym Janczarzy — ówczesna elita wojsk lądowych. Potężna flota, działa zdolne rozkruszyć każdy mur.
• Obrońcy: ok. 500–700 Rycerzy Maltańskich, 5000 Maltańczyków i najemników. Pod dowództwem 70-letniego Jeana de Valette — który walczył na pierwszej linii.

Przebieg — 4 Miesiące Piekła (18 Maja — 8 Września 1565)

Osmanie zdobyli Fort St. Elmo po miesiącu zaciętych walk — stracili 8000 żołnierzy by wziąć mały fort z 1500 obrońcami. Po zdobyciu wbijali głowy Rycerzy na pale i puszczali dryfujące krzyże z ciałami przez Harbor, żeby złamać morale Birgu. De Valette odpowiedział natychmiast: ściął jeńców osmańskich i wystrzelił ich głowami z armat.

Birgu i Senglea bronily się przez kolejne tygodnie w barbarzyńskim upale. Obrońcy topili w morzu osmańskich pływaków-saperów, nocne szarże odrzucały kolejne fale atakujących. W połowie sierpnia przyszły posiłki z Sycylii. Turcy podnieśli oblężenie 8 września.

Znaczenie

Zwycięstwo chrześcijańskiej Europy zatrzymało ekspansję osmańską na zachód. Papież mówił o cudzie. Valletta — zbudowana po zwycięstwie — to miasto-pomnik dla tych, którzy zginęli. Imię de Valette nosi do dziś.